Dzisiaj mija 77 lat od wprowadzenia przez Oddział
Specjalny Sztabu Naczelnego Wodza drugiej instrukcji regulującej przerzut żołnierzy drogą
lotniczą do Kraju. Ich wydanie było konieczne wobec napływających z
Komendy Sił Zbrojnych w Kraju wskazówek oraz spostrzeżeń. Wydano dwie
instrukcje:
1. nr 4840/tjn. 42 w dniu 16 listopada 1942 r. oraz
2. nr 2525/tjn. 43 - 1 czerwca 1943 r.
która uchylała poprzednią instrukcję z 1942 r. (obie instrukcje dostępne w
Studium Polski Podziemnej w Londynie).
Teksty przedstawiam poniżej.
Zachęcam do lektury
SZTAB
NACZELNEGO WODZA
Oddział
Specjalny
L.dz.
4840/tjn. 42
Londyn, dnia
16.XI. 1942 [r.]
Ściśle Tajne!
INSTRUKCJA
DLA ŻOŁNIERZY PRZERZUCANYCH DROGĄ LONICZĄ DO KRAJU
I. Tajemnica lotu
A. Na terenie W. Brytanii
Wszystkie bez wyjątku czynności
związane z lotem do Kraju są ścisłą tajemnicą wojskową. Bezwzględne
przestrzeganie tej tajemnicy jest podstawowym warunkiem powodzenia samych lotów
oraz całości akcji lotniczej w Kraju, jak również jedynym sposobem zabezpieczenia
przed represjami rodziny skoczka.
Istnieją dowody, że wywiad niemiecki
stale usiłuje zdobyć wiadomości związane z lotami łącznikowymi. W związku z tym
skoczkowie zobowiązani są do przestrzegania następujących zasad:
1. Utrzymanie do końca wojny ścisłej tajemnicy odnośnie
sposobów szkolenia, rozmieszczenia stacyj wyszkoleniowych, nazwisk instruktorów
i uczestników oraz wszelkich wiadomości, związanych z przyszłą pracą w Kraju.
2. Nie przyjmowanie od nikogo żadnych zleceń do Kraju, za
wyjątkiem udzielonych służbowo przez Oddział VI Sztabu, zgodnie z rozkazem
Naczelnego Wodza z dnia 5.VIII.1942 r., który brzmi:
„Szef Oddziału VI Sztabu N.W. zapewni:
- pouczenie i zobowiązanie kandydatów do Kraju do
przestrzegania zakazu przyjmowania poczty względnie jakichkolwiek zleceń
ustnych czy pisemnych pochodzących od osób z poza personelu Oddz.[iału] VI
Szt.[abu] N.W., wyznaczonego dla odprawy ekip do Kraju i łącznika
M.[inisterstwa] S.[praw] Wewn.[ętrznych] odnośnie kurierów politycznych…...
- izolację kandydatów powołanych na kurs odprawowy, a
szczególnie przebywających na stacji wyczekiwania, od wszelkich kontaktów z
osobami postronnymi.”
3. Zlikwidowanie
do końca kursu odprawowego wszelkich stosunków osobistych i korespondencji
prywatnej.
4. Przed
odlotem każdy żołnierz podpisuje zobowiązanie następującej treści:
„M.p., dnia…………194…………..
D E K L A R A C J A
Ja niżej
podpisany, /stopień, nazwisko i
imię/......................................................
…………………………………………………………………………………...
zobowiązuję
się słowem honoru, że do końca wojny:
1. Zachowam
całkowitą tajemnicę co do drogi, jaką przerzucony zostałem do Kraju i co do charakteru mojej pracy. Zachowanie tajemnicy obowiązuje mnie również wobec
wszystkich organów Armii w Kraju, za wyjątkiem odpowiedzi na zapytania
skierowane do mnie w drodze służbowe
2. Nie będę
nadużywał alkoholu, szczególnie w lokalach publicznych.
3. Nie będę prowadził żadnej
czynnej akcji politycznej.
4. Przyjmę
każdy zaproponowany mi w Kraju przydział, wybierając jedynie w wypadku dania mi
prawa wyboru przez moich przełożonych.
5. Moje
stosunki z rodziną uzależnię od wskazówek udzielonych mi przez władze Armii
Krajowej. W żadnym wypadku nie będę starał się nawiązywać stosunków z rodziną z
pominięciem władz Armii w Kraju.
Prócz tego
oświadczam, że nie biorę ze sobą żadnych przedmiotów lub pism nie ujawnionych
odprawiającym mnie oficerom Oddz.[iału] VI Sztabu. N.W.
Podpis.”
B. Na terenie Polski
Podaje się do wiadomości wyciąg z pisma Dowódcy Armii
Krajowej L.dz. 4133, dotyczący warunków pracy konspiracyjnej w Kraju:
„...Koniecznym jednak jest, byście przysyłali do nas
nie tylko tych, którzy mają odwagę skoczyć, lecz z pośród nich tych, którzy potrafią
się dostosować do bardzo trudnych warunków naszej konspiracji. Do tej pory
przysyłani ludzie stanowią typ w większości bardzo trudno naginający się do
tutejszych wymogów, wyłamują się z pod kontroli, dość samowolni i gadatliwi.
Trzeba przeciętnie 4-6 tygodni dużego wysiłku by ich opanować i utemperować.
Trzeba, byście ich przed odlotem gruntownie pouczali o zasadach konspiracji i
warunkach bezpieczeństwa w Kraju oraz byście ich zobowiązali do zachowania
tajemnicy z zakresu życia wojskowego i stosunków politycznych na emigracji i
stosunków z Aliantami. Każdy chce widzieć w nich żołnierzy o wysokich
wartościach osobistych, wysokim poczuciu dyscypliny wojskowej, przybywających
do zasilenia nas w walce, nie zaś emisariuszy tamtejszego gadulstwa i plotkarstwa.”
II. Wyposażenie skoczka
W czasie trwania kursu odprawowego, słuchacze zostaną
zaopatrzeni w następujące przedmioty wyposażenia osobistego:
- ubranie cywilne,
- obuwie,
- płaszcz
- sweter wełniany,
- nakrycie głowy,
- szalik,
- 2 koszule,
- 2 pary ciepłych kalesonów,
- 3 pary ciepłych skarpetek,
- 3 chustki do nosa,
- ciepłe rękawiczki,
- papierosy i ostrza do golenia pochodzenia
niemieckiego,
- dokumenty osobiste
We własnym zakresie wystarać się należy o niezbędne
przybory toaletowe, do czyszczenia obuwia i do szycia.
Skoczek otrzymuje również na kursie następujący
ekwipunek spadochronowy:
- kombinezon,
- hełm.
- bandaże elastyczne,
- gumowe wkładki do butów
- 2 pistolety automatyczne i po 50 naboi na pistolet,
- nóż składany,
- łopatka,
- latarka elektryczna,
- duży kompas,
- mała butelka z alkoholem,
- żelazna porcja żywnościowa,
- scyzoryk,
- teczka na bieliznę,
- apteczka i porcja trucizny
Poza tym zabrać wolno jedynie zegarek, zapalniczkę,
pieniądze własne oraz przedmioty ściśle związane z posiadaną legendą, na które
uzyskać trzeba każdorazowo zezwolenie Sam.[odzielnego] Referatu „S” Oddz.[iału]
VI. Prócz tego, Szef Oddz.[iału] VI może przydzielić poszczególnym skoczkom do
przewiezienia na sobie pasy z pieniędzmi oraz pocztę służbową.
W sprawozdaniu L.dz. 4133, Dowódca Armii Krajowej
podaje co następuje:
„...Trzeba im kategorycznie zakazać przywożenia ze
sobą osobistych przedmiotów poza osobistym uzbrojeniem. Wszystko, co jest
dodatkowym służbowym uzbrojeniem, może być
wysłane wyłącznie w służbowym zasobniku. Przywożenie przez skoczków w
prywatnych paczkach i kieszeniach pończoch, majtek, bluzek, swetrów damskich,
obuwia, skóry, herbaty, kawy, czekolady, prywatnych listów, zleceń do i od grup
politycznych - demoralizuje i krzywdzi w wysokim stopniu nasz ideowo pracujący
społeczny personel odbiorczy i ewakuacyjny /w większości inteligenci/, który z
narażeniem życia przeprowadza odbiór i ewakuację; poza tym obniża to w
społeczeństwie wysoki do tej pory urok wojska emigracyjnego. Nasza opinia
społeczna aprobuje tylko momenty bohaterstwa i nie znosi żadnych prywat, to też
i tu z właściwą krańcowością wymaga, by drogi służbowe wykorzystywane były
wyłącznie dla służby; przyklaśnie tylko jeśli spadochroniarze wykorzystają
każdą kieszeń na przewóz zapasowej amunicji i broni potrzebnej do walki, a nie
upominków, że za dolary , zwłaszcza złote, wszystko tu jeszcze kupią stosunkowo
tanio. Nam sprawa ewakuacji ich rzeczy prywatnych sprawia ogromny kłopot,
zwłaszcza, że na ilość stanowi ona zawsze wielokrotnie więcej przedmiotów, niż
zrzut służbowy i że, często w nerwowym napięciu po zeskoku, gubią ich część w
terenie, lub oddają prywatnie, później zaś /często po kilku tygodniach/
przypominają sobie i wymagają od nas zwrotu względnie poszukiwań tych
przedmiotów. Naraża nas to na dodatkowe koszty i trudy. Zabrońcie skoczkom
rozdarowywania pamiątek lub części wyposażenia członkom placówek, ze względów
konspiracyjnych i trudności kontroli.”
Wyposażenie osobiste i ekwipunek
spadochronowy skoczka powinien być rozmieszczony w sposób następujący:
Zasada:
1.
W kombinezonie: przedmioty, które służą w podróży
samolotem, i te które oddaje się po wylądowaniu dowódcy placówki.
2. W teczce:
przedmioty, któreby się porzucało w razie pościgu.
3. W płaszczu: przybory
pokrywkowe i podróżne.
4. W ubraniu:
przedmioty, które zwykle posiada się przy sobie, oraz te, które zakopuje się
jako ostatnie.
Szczegóły:
1/ Kombinezon: - wewnątrz:
-kieszeń tylna: teczka;
-kieszeń prawa:
a/ część
zewnętrzna /kieszeń duża/: amunicja i przybory do konserwacji oraz czyszczenia
broni /amunicja posegregowana w woreczkach/ po umieszczeniu dodatkowego
zabezpieczenia amortyzującego w postaci części gumowej podkładki siedzeniowej.
b/część
wewnętrzna /mała kieszeń górna/: apteczka oraz porcja R,
c/ część wewnętrzna /mała
kieszeń dolna/: butelka z rumem oraz woreczki na broń /w razie
zakopywania/ wraz z zapasem taśmy izolacyjnej, wazelina, szmaty przepojone
oliwą;
- kieszeń lewa:
a/ łopatka z
trzonkiem,
b/ w razie, jeżeli nie zabiera się łopatki: trzeci
pistolet z zapasowymi magazynkami lub połowa zapasu amunicji. W tym wypadku
należy zabezpieczyć się, umieszczając po zewnętrznej stronie kieszeni dodatkową
amortyzację w postaci części gumowej podkładki siedzeniowej /wojłok nie w
wystarczy do ewentualnego zamortyzowania uderzenia pistoletu o kość udową/.
- z zewnątrz:
a/ po bokach: 2 pistolety przymocowane dodatkowo
sznurkami /dostatecznie długimi/ do zapinki kieszeni, oraz 4 magazynki /2 w
pistoletach/ - magazynki załadowane, pistolety niezarepetowane;
b/ lewy rękaw: nóż i kulka fosforyzująca;
Uwaga: rozmieszczenie powyższe przesuwa środek
ciężkość skoczka na uda.
2) Teczka: zapasowa bielizna.
3) Płaszcz:
a/ kieszenie zewnętrzne: przedmioty pokrywkowe
i toaletowe/ przybory do golenia, mydło do golenia, dwie igły, trochę nici,
kilka agrafek/;
b/ kieszenie wewnętrzne: szczotka do
czyszczenia, latarka z zapasową baterią.
4) Ubranie:
a/ dokumenty osobiste i papiery pokrywkowe,
b/ przybory do pisania /pióro, ołówek/,
c/ pieniądze podręczne w portfelu i portmonetce,
d/ pieniądze na przeżycie /w osobnej opieczętowanej
paczce, łatwej do wyjęcia i gotowej do zakopania lub oddania do przerzutu jak w
punkcie II instrukcji,
e/ kompas,
f/ mapy wydane przed odlotem,
g/ trucizna,
h/ chustki do nosa.
Uwaga: przedmioty wymienione w punktach
e/, f/, g/, - obok siebie.
III. Stacja Wyczekiwania.
Po pomyślnym ukończeniu kursu
odprawowego, żołnierze wyznaczeni do lotu do Kraju przechodzą na stację
wyczekiwania i oddani zosta[ją] do wyłącznej dyspozycji Kierownika
Samodzielnego Referatu „S” Oddz.[iału] VI Szt.[abu] N.W.
W czasie pobytu na stacji wyczekiwania
zabronione jest utrzymywanie jakichkolwiek stosunków towarzyskich poza terenem
stacji – nawet drogą korespondencyjną
Wyznaczeni do lotu zostają podzieleni na ekipy,
oznaczone angielskimi kryptonimami i otrzymują indywidualne numery w ekipie.
Równocześnie zostaje wyznaczony dowódca ekipy, którego uprawnienia i obowiązki
określa punkt 3-ci „Specjalnej Instrukcji Odprawowej”.
Przełożonym wszystkich skoczków na
stacji wyczekiwania jest tak zwany senior grupy, wyznaczony każdorazowo przez
Kierownika Samodz.[ielnego] Referatu „S” Oddz.[iału] VI Sztabu N. W.
Od chwili przybycia na stacje
wyczekiwania, skoczkowie używają zamiast nazwisk – wyłącznie swoich numerów i
kryptonimu ekipy. Właściwe nazwiska nie powinny być na stacji ujawniane.
W przeddzień odlotu podane zostaną
skoczkom do wiadomości hasła rozpoznawcze placówki, ewentualnie położenie
rejonu zapasowego, oraz adresy kontaktowe i ich hasła.
Tok życia na stacji
wyczekiwania uregulowany jest przepisami, których kopia umieszczona jest na
tablicy. Wszyscy skoczkowie obowiązani są do bezwzględnego przestrzegania tych
przepisów, oraz wszelkich zarządzeń angielskiego komendanta stacji i polskiego seniora
grupy.
IV. Przelot.
Na czas przelotu ekipa podporządkowana jest rozkazom
dowódcy samolotu, który przekazuje swoje rozkazy przez operatora
spadochronowego, towarzyszącego ekipie. Skoczkowie zajmują miejsca w
samolocie, według kolejności numerów do wyskoku i wybrawszy najdogodniejszą
pozycję, wsuwają się w śpiwór, który jest takich rozmiarów, że pozwala na
wejście do niego w pełnym ekwipunku spadochronowym. W razie zagrożenia - tylko dowódca
samolotu może wydać rozkaz do skoku. W czasie lotu, zwykle nad morzem,
próbowane są karabiny maszynowe samolotu.
Co najmniej na 30 minut przed
osiągnięciem rejonu placówki, podany zostaje sygnał pogotowia /światło
czerwone/ i dopiero wówczas należy rozpocząć przygotowania do skoku.
V. Skok i lądowanie
Sam skok zostaje wykonany na rozkaz
dowódcy samolotu, przekazany ekipie przez operatora spadochronowego i na sygnał
zielone światło. Kolejność wyskoku - jak ustalona poprzednio. Należy pamiętać,
że przy skoku nocnym trudniejsza jest do oceny szybkość spadania oraz kierunek
wiatru.
Przed skokiem operator spadochronowy
informuje ekipę, czy zrzut dokonany zostaje na placówkę odbiorczą, czy też na
rejon zapasowy.
VI. Czynności po wylądowaniu
A.
W razie zrzutu na placówkę odbiorczą
Wypadek ten ma miejsce przy każdym normalnie
przeprowadzonym zrzucie.
Po wymianie z personelem placówki
hasła i odzewu, ekipa przechodzi w całości pod rozkazy dowódcy placówki, który
od tej chwili przejmuje całkowitą odpowiedzialność za dalszą ewakuację skoczków
i sprzętu. Dowódca ekipy zobowiązany jest
wręczyć posiadany spis przewiezionego sprzętu delegatowi Dowództwa, obecnemu na
placówce, podczas gdy zastępca dowódcy ekipy wręcza drugi egzemplarz spisu
dowódcy placówki. Następnie wszyscy skoczkowie oddają
dowódcy ekipy przydzielone im na czas lotu pasy z pieniędzmi służbowymi,
przewożoną pocztę, woreczki z pieniędzmi własnymi, oraz posiadaną broń. Jeden z
pistoletów, którego numer należy zapamiętać, zostanie skoczkowi zwrócony
najwyżej w dwa tygodnie po wylądowaniu, jako broń osobistego użytku, łącznie z
pieniędzmi własnymi.
Oddawanie pieniędzy własnych na
placówce ma na celu zabezpieczenie ich przerzutu na miejsce przeznaczenia. Za
ich dostarczenie skoczkom, organy Armii Krajowej ponoszą pełną odpowiedzialność. Po odebraniu sprzętu, delegat
kwituje w odpowiedni sposób odbiór sprzętu od dowódcy ekipy, który może
pokwitowanie zachować przy sobie. Skoczkowie otrzymują na placówce
zaświadczenia o karcie pracy, dowód zameldowania i potrzebne pieniądze.
Skoczkom nie wolno rozdawać
personelowi placówki żadnych upominków. Nie wolno placówce wyjawić posiadanych
adresów kontaktowych.
B.
W razie zrzutu na rejon zapasowy.
Wypadek ten może mieć miejsce tylko
wyjątkowo, ale skoczkowie muszą być zawsze na ten rodzaj zrzutu przygotowani. W
tym wypadku zasobniki nie są z samolotu zrzucane.
W razie zrzutu na rejon, a
również w razie zrzutu na placówkę, która nie umiała dać zadowalającego odzewu,
skoczkowie powinni zorientować się szybko w terenie, i zwinąwszy spadochrony,
postarać się o nawiązanie między sobą łączności za pomocą umówionych znaków
/kulki świetlne, głosy zwierząt/. W razie niemożności odszukania się, każdy
skoczek działa na własną rękę. Należy kolejno:
1. Zbadać okolicę z punktu widzenia bezpieczeństwa. Gdyby
się okazało, że lądowanie było obserwowane przez osoby obce, należy zmusić je
do milczenia, nie wahając się przed ich zabiciem w razie jakichkolwiek
wątpliwości.
2. Przed
przystąpieniem do dalszej pracy, dowódca ekipy obowiązany jest zorganizować
ubezpieczenie.
3. Jeżeli nie istnieje bezpośrednie zagrożenie, należy
wówczas przystąpić do starannego zatarcia śladów lądowania, zakopując w
pierwszym rzędzie ekwipunek spadochronowy. Dowódca ekipy obowiązany jest
sprawdzić, czy wszystkie możliwe do usunięcia ślady zostały zatarte.
4. Następnie należy opuścić rejon lądowania i po
znalezieniu odpowiedniego miejsca, łatwego do odszukania, zakopać pocztę,
pieniądze, broń i bagażniki. Każdy skoczek ekipy powinien móc odnaleźć lub opisać
miejsce ich zakopania.
5. Jeżeli rejon lądowania jest bezpośrednio zagrożony,
należy starać się uratować przede wszystkim pocztę i pieniądze i opuścić jak
najszybciej rejon lądowania. O ile w bagażnikach przewożone były aparaty
Rebecca, należy je zniszczyć zgodnie z instrukcją. W żadnym wypadku nie wolno
oddać się żywym w ręce wroga.
6. Po opuszczeniu rejonu lądowania i zakopaniu ekwipunku
spadochronowego, należy jeszcze w ciągu nocy podejść jak najbliżej adresów
kontaktowych, dzieląc się na mniejsze grupy. Przed świtem, przybrać wygląd
odpowiedni do posiadanej legendy i po nadejściu dnia udać się pod adresy
konspiracyjne w grupach najwyżej dwuosobowych.
7. Z chwilą nawiązania kontaktu z Organizacją za
pośrednictwem adresu konspiracyjnego skoczkowie przechodzą pod dowództwo władz
Armii Krajowej i postępują dalej w myśl otrzymanych na miejscu instrukcyj.
Dowódca Armii Krajowej podaje w sprawozdaniu L.dz.
4133 następujące instrukcje co do postępowania w razie lądowania na rejon zapasowy:
„Przy zeskoku poza placówką, podczas
zabezpieczania zrzutu, lub zacierania śladów, w stosunku do naszej ludności
lepiej stosować terror; odwoływanie się do uczuć patriotycznych może dać
rezultat, gdy się ma do czynienia z jedną osobą, w stosunku do grupy ludzi
użycie terroru winno być regułą. Poza lepszym rezultatem w działaniu, chroni
jeszcze ludność przed represjami okupanta. W razie potrzebnej pomocy udawać
tzw. szmuglerów, handlarzy żywnością - typ popularny, któremu ludność pomaga
przy wymijaniu rewizji. Jeśli ma się do czynienia z dobrym Polakiem, można się
podać za zbiega robót z Niemiec lub z niewoli. Wystrzegać się Volksdeutschów.
Na adresach kontaktowych nie podawać swego charakteru, przyjmujący może nie
wiedzieć kim skoczkowie są. Hasła i adresy powinny być zachowane w
najściślejszej tajemnicy, nie mogą być pod żadnym pozorem zapisywane i podane
nikomu poza osobami, które muszą o nich wiedzieć. Adresy w stolicy winny być
zakonspirowane w stosunku do personelu placówki”.
Szef Oddziału VI Sztabu N.W.
(-)
Protasewicz
ppłk. dypl."
SZTAB
NACZELNEGO WODZA
Oddział
Specjalny
L.dz.
2525/tjn. 43
M.p., dnia
2.VI. 1943 r.
Tajne!
Według rozdzielnika
Z dniem dzisiejszym unieważniam „Instrukcję dla
żołnierzy przerzucanych drogą lotniczą do kraju” – L.dz. 4840/tj.42. z
dn. 16 XI 1942 r. i wprowadzam Instrukcję o tej samej nazwie - L.dz. 2525
z datą dzisiejszą.
Kierownik referatu operacyjnego w Wydziale „S” roześle nową instrukcję według poniższego rozdzielnika.
Szef Oddziału Spec. Sztabu N. W.
/Protasewicz ppłk. dypl./
Rozdzielnik:
- Kmdt Kursu
Odprawowego
20 egz. – Nr 1-20,
- Szef Wydz.
Wyszkolenia
1 egz. - - - - - - 21,
- Kier. Sam.
Ref.
Kwat
1 egz. - - - - - - 22,
- Szef Wydz.
„A”
1 egz. - - - - - - 23,
- Szef Wydz.
„S”
7 egz. - - - - 24-30,
-
SOE
1 egz. - - - - - - 31,
SZTAB
NACZELNEGO WODZA
Oddział
Specjalny
L.dz.
2525/tjn. 43
Londyn, dnia
1.VI. 1943 r.
Ściśle Tajne!
INSTRUKCJA
DLA ŻOŁNIERZY PRZERZUCANYCH DROGĄ LONICZĄ DO KRAJU
I. Tajemnica lotu
A. Na terenie W. Brytanii
Wszystkie bez wyjątku czynności
związane z lotem do Kraju są ścisłą tajemnicą wojskową. Bezwzględne
przestrzeganie tej tajemnicy jest podstawowym warunkiem powodzenia samych lotów
oraz całości akcji lotniczej w Kraju, jak również jedynym sposobem
zabezpieczenia przed represjami rodziny skoczka.
Istnieją dowody, że wywiad niemiecki stale usiłuje
zdobyć wiadomości związane z lotami łącznikowymi. W związku z tym skoczkowie
zobowiązani są do przestrzegania następujących zasad:
1.
|
Utrzymanie do końca wojny ścisłej tajemnicy odnośnie
sposobów szkolenia, rozmieszczenia stacyj wyszkoleniowych,
nazwisk instruktorów i słuchaczy kursów oraz wszelkich wiadomości, związanych
z przyszłą pracą w Kraju.
|
2.
|
Nie przyjmowanie od nikogo żadnych zleceń do Kraju,
za wyjątkiem udzielonych służbowo przez Oddział Specjalny Sztabu, zgodnie z
rozkazem Naczelnego Wodza z dnia 5.VIII.1942 r., który brzmi:
|
„Szef Oddziału Specjalnego Sztabu N.W. zapewni:
- pouczenie i zobowiązanie kandydatów do Kraju do
przestrzegania zakazu przyjmowania poczty względnie jakichkolwiek zleceń
ustnych czy pisemnych pochodzących od osób z poza personelu Oddziału
Specjalnego Sztabu N.W., wyznaczonego dla odprawy ekip do Kraju i łącznika
M.[inisterstwa] S.[praw] Wewn.[ętrznych] odnośnie kurierów politycznych…...
- izolację kandydatów powołanych na kurs odprawowy,
a szczególnie przebywających na stacji wyczekiwania, od wszelkich kontaktów z
osobami postronnymi.”
|
3.
|
Zlikwidowanie
do końca kursu odprawowego wszelkich stosunków osobistych i korespondencji
prywatnej.
|
4.
|
Nie przeprowadzania prywatnie żadnych tranzakcyj
otrzymaną odprawą pieniężną tak w W. Brytanii, jak i po przyjeździe do Kraju.
Pieniądze odprawowe przeznaczone są wyłącznie na koszty utrzymania w Kraju i
wydawanie ich przed odlotem jest nadużyciem służbowym.
|
5.
|
Przed
odlotem każdy żołnierz podpisuje zobowiązanie następującej treści:
|
„M.p., dnia…………194…………..
D E K L A R A C J A
Ja niżej
podpisany (stopień, nazwisko i
imię)......................................................
…………………………………………………………………………………...
zobowiązuję
się słowem honoru, że do końca wojny:
1. Zachowam
całkowitą tajemnicę co do drogi, jaką przerzucony zostałem do Kraju, i co do
charakteru mojej pracy. Zachowanie tajemnicy obowiązuje mnie również wobec
wszystkich organów Armii w Kraju, za wyjątkiem odpowiedzi na zapytania
skierowane do mnie w drodze służbowej.
2. Nie będę
nadużywał alkoholu, szczególnie w lokalach publicznych.
3. Nie będę prowadził żadnej
czynnej akcji politycznej.
4. Rozkaz
dotyczący przydziału wykonam bez zastrzeżeń, wybierając przydział jedynie w
wypadku dania mi prawa wyboru przez moich przełożonych.
5.Moje
stosunki z rodziną uzależnię od wskazówek udzielonych mi przez władze Armii
Krajowej. W żadnym wypadku nie będę starał się nawiązywać stosunków z rodziną z
pominięciem władz Armii Krajowej.
Prócz tego oświadczam, że nie biorę ze sobą żadnych
przedmiotów lub pism nie ujawnionych odprawiającym mnie oficerom Oddz.[iału]
Spec.[jalnego] Sztabu. N.W.
Podpis.”
B. Na terenie Polski
Podaje się do wiadomości wyciąg z pisma Dowódcy Armii
Krajowej L.dz. 4133, dotyczący warunków pracy konspiracyjnej w Kraju:
„...Koniecznym jednak jest, byście przysyłali do nas
nie tylko tych, którzy mają odwagę skoczyć, lecz z pośród nich tych, którzy
potrafią się dostosować do bardzo trudnych warunków naszej konspiracji. Do tej
pory przysyłani ludzie stanowią typ w większości bardzo trudno naginający się
do tutejszych wymogów, wyłamują się z pod kontroli, dość samowolni i gadatliwi.
Trzeba przeciętnie 4-6 tygodni dużego wysiłku by ich opanować i utemperować.
Trzeba, byście ich przed odlotem gruntownie pouczali o zasadach konspiracji i
warunkach bezpieczeństwa w Kraju oraz byście ich zobowiązali do zachowania
tajemnicy z zakresu życia wojskowego i stosunków politycznych na emigracji i
stosunków z Aliantami. Każdy chce widzieć w nich żołnierzy o wysokich
wartościach osobistych, wysokim poczuciu dyscypliny wojskowej, przybywających
do zasilenia nas w walce, nie zaś emisariuszy tamtejszego gadulstwa i
plotkarstwa.”
II. Wyposażenie skoczka
W czasie
trwania kursu odprawowego, słuchacze zostaną zaopatrzeni w następujące
przedmioty wyposażenia osobistego:
- ubranie cywilne,
|
- ciepłe rękawiczki,
|
- płaszcz,
|
- ręcznik,
|
- obuwie,
|
- teczka na bieliznę,
|
- sweter wełniany,
|
- podwiązki,
|
- nakrycie głowy,
|
- pasek do spodni lub szelki,
|
- szalik,
|
- dwa krawaty
|
- dwie koszule,
|
- zestaw dokumentów osobistych
|
- dwie pary ciepłych kalesonów,
|
- papierosy niemieckie
|
- trzy pary ciepłych skarpetek,
|
- ostrza do golenia pochodzenia niemieckiego
|
- trzy chustki do nosa,
|
|
We własnym zakresie wystarać się należy o zestaw
niezbędnych przyborów toaletowych i zestaw przyborów do czyszczenia ubrania i
butów.
Przed przyjściem na stację wyczekiwania, każdy skoczek
otrzymuje odprawę pieniężną w dolarach papierowych i złotych oraz pewną ilość
waluty niemieckiej (Reichsmark) i złotych (Młynarki). Na zapakowanie odprawy
dolarowej, każdy otrzymuje metalową puszkę. Pieniądze niemieckie oraz Młynarki
przewozi w portmonetce.
Każdy żołnierz przygotowany do lotu do Kraju otrzymuje
również na kursie odprawowym następujący ekwipunek spadochronowy:
- kombinezon,
- hełm z okularami.
- dwa bandaże elastyczne na kostki,
- dwie gumowe wkładki do butów,
- dwa pistolety automatyczne (po 50 na pistolet),
- dwa magazynki zapasowe,
- nóż składany,
- łopatkę,
- latarkę elektryczną z zapasową baterią,
- kompas,
- płaską butelkę na alkohol,
- apteczkę,
- płótno impregnowane gumą, do wykonania woreczków na
broń i amunicję.
Poza wyżej wymienionymi przedmiotami
wyposażenia osobistego oraz ekwipunku spadochronowego, wolno zabrać ze sobą
jedynie te przedmioty prywatne (zegarek, zapalniczka, itp.), które są ściśle
związane z legendą. Zezwolenie na zabranie tych przedmiotów może wydać
komendant kursu odprawowego w czasie ostatecznej kontroli legend.
Na stacji wyczekiwania skoczkowie otrzymują dodatkowo następujące przedmioty
ekwipunku spadochronowego:
- spadochron plecowy typu „X” lub
- szelki spadochronowe typu „A”,
- zestaw map rejonu lądowania,
- spis sprzętu zrzuconego razem z daną ekipą,
- porcja żywności,
- truciznę (tabletka „L”).
Ponadto każdy skoczek może otrzymać do przewiezienia pasy z pieniędzmi
służbowymi i pocztą służbową.
W sprawozdaniu L.dz. 4133, Dowódca Armii Krajowej
podaje co następuje:
„...Trzeba im kategorycznie zakazać przywożenia ze
sobą osobistych przedmiotów poza osobistym uzbrojeniem. Wszystko, co jest
dodatkowym służbowym uzbrojeniem. Wszhystko, co jest dodatkowym służbowym
wyposażeniem, może być wysłane wyłącznie w służbowym zasobniku. Przywożenie przez skoczków w
prywatnych paczkach i kieszeniach pończoch, majtek, bluzek, swetrów damskich,
obuwia, skóry, herbaty, kawy, czekolady, prywatnych listów, zleceń do i od grup
politycznych - demoralizuje i krzywdzi w wysokim stopniu nasz ideowo pracujący
społeczny personel odbiorczy i ewakuacyjny (w większości inteligenci), który z
narażeniem życia przeprowadza odbiór i ewakuację; poza tym obniża to w
społeczeństwie wysoki do tej pory urok wojska emigracyjnego. Nasza opinia
społeczna aprobuje tylko momenty bohaterstwa i nie znosi żadnych prywat, toteż
i tu z właściwą krańcowością wymaga, by drogi służbowe wykorzystywane były
wyłącznie dla służby; przyklaśnie tylko jeśli spadochroniarze wykorzystają
każdą kieszeń na przewóz zapasowej amunicji i broni potrzebnej do walki, a nie
upominków, zwłaszcza, że za dolary wszystkie potrzebne części ekwipunku
cywilnego tanio tu jeszcze kupią. Nam sprawa ewakuacji ich rzeczy prywatnych
sprawia ogromny kłopot, zwłaszcza, że często i w nerwowym napięciu po zeskoku,
gubią ich część w terenie, później zaś wymagają od nas poszukiwań tych
przedmiotów. Naraża nas to na dodatkowe koszty i trudy. Zabrońcie skoczkom
rozdarowywania pamiątek lub części wyposażenia członkom placówek, ze względów
konspiracyjnych i trudności kontroli”. Wyposażenie osobiste i ekwipunek
spadochronowy skoczka powinien być rozmieszczony w sposób następujący:
Zasada:
1.W
kombinezonie: przedmioty, które służą w podróży samolotem, i te które oddaje
się po wylądowaniu na placówce, względnie które są potrzebne przy pracy po
wylądowaniu poza placówką.
2. W teczce: przedmioty, które
by się porzucało w razie pościgu.
3. W płaszczu: przybory
pokrywkowe i podróżne.
4. W ubraniu: przedmioty,
które zwykle posiada się przy sobie, oraz te, które zakopuje się jako ostatnie
w razie lądowania poza placówką.
Szczegóły:
1) Kombinezon:
- wewnątrz:
-kieszeń tylna: teczka;
-kieszeń prawa:
a/ część zewnętrzna (kieszeń
duża): amunicja i przybory do konserwacji oraz czyszczenia broni amunicja
posegregowana w woreczkach),
b/część
wewnętrzna (mała kieszeń górna): apteczka,
c/ część wewnętrzna (mała kieszeń dolna):
butelka z rumem oraz woreczki na broń (w razie zakopywania) wraz z
zapasem taśmy izolacyjnej i wazeliny;
-kieszeń lewa: - łopatka z trzonkiem. Uwaga: skoczek,
który skacze ze spadochronem typu „A”, nie zabiera łopatki i może użyć tę
kieszeń na jeden z pistoletów.
- z zewnątrz:
Dwie kieszenie po bokach: dwa pistolety przymocowane
dodatkowo sznurkami (dostatecznie długimi) do zapinki kieszeni, oraz cztery
magazynki (2 w pistoletach) - magazynki załadowane, pistolety niezarepetowane;
- kieszeń na lewym rękawie: nóż składany;
- kieszeń na lewym udzie: latarka elektryczna.
Uwaga: rozmieszczenie powyższe przesuwa środek
ciężkość skoczka na uda.
2) Teczka: zapasowa bielizna, przybory toaletowe,
zestaw przyborów do czyszczenia ubrania i butów.
3) Płaszcz:
- kieszeń zewnętrzna: porcja żywności;
- kieszeń wewnętrzna – zestaw map 1:30000.000
4) Ubranie:
- dokumenty osobiste (paszportowe);
- pieniądze podręczne (Reichsmarki, Młynarki) w
portfelu i portmonetce;
- spis sprzętu przerzuconego z daną ekipą;
- kompas;
- mapy 1: 100.000 rejonu lądowania;
- odprawa pieniężna w zaplombowanej puszce;
- trucizna.
Na ubranie nakłada się pasy z pieniędzmi.
III. Stacja Wyczekiwania.
1. - Po
pomyślnym ukończeniu kursu odprawowego, żołnierze wyznaczeni do lotu do Kraju
przechodzą na Stację Wyczekiwania i oddani zostają do wyłącznej dyspozycji
Szefa Wydziału „S” Oddz.[iału] Spec.[jalnego] Szt.[abu] N.W. Na Stację
Wyczekiwania, żołnierze wyznaczeni do lotu do Kraju przechodzą podzieleni na
ekipy oznaczone kolejnymi numerami.
2. -
Przełożonym skoczków na Stacji Wyczekiwania jest tzw. senior grupy, mianowany
każdorazowo przez Szefa Wydz.[iału] „S”. Tok życia na Stacji Wyczekiwania
uregulowany jest przepisami, których kopia umieszczona jest na tablicy. Wszyscy
skoczkowie obowiązani są do bezwzględnego przestrzegania tych przepisów, oraz
wszelkich zarządzeń angielskiego komendanta stacji i polskiego seniora grupy.
Porządek prac przygotowawczych do przerzutu określony jest przez oficera
łącznikowego (odprawiającego) z Wydziału „S”.
3. – Ekipy
operacyjne zostają oznaczone angielskimi kryptonimami; skoczkowie otrzymują
indywidualny numer w ekipie – według kolejności wyskoku. równocześnie zostaje
wyznaczony dowódca ekipy, którego uprawnienia określają punkty 2 i 3 „Rozkazu
do lotu” w sposób następujący: „2. Dowódcę i członków ekipy skoczków
podporządkowuję rozkazom dowódcy samolotu na czas od chwili wejścia na pokład
do chwili wyskoczenia. Wszystkie rozkazy dowódcy samolotu muszą być
bezwzględnie i sprawnie wykonane. Dotyczy to przede wszystkim miejsca i czasu,
w którym ma być dokonany wyskok. 3. Dowódca ekipy skoczków ma uprawnienia
dowódcy oddziału na polu walki w stosunku do wszystkich członków ekipy, w
czasie od chwili wyskoczenia z samolotu do chwili rozwiązania ekipy, które
dowódca ekipy zarządzi według swojego uznania”.
4. - Od
chwili przybycia na Stację Wyczekiwania, skoczkowie używają zamiast nazwisk –
wyłącznie swoich numerów i kryptonimu ekipy. W czasie pobytu na Stacji
Wyczekiwania zabronione jest utrzymywanie jakichkolwiek stosunków towarzyskich
poza terenem Stacji – nawet drogą korespondencyjną.
5. - Po
przybyciu na Stację Wyczekiwania, ekipy operacyjne otrzymują ekwipunek
operacyjny i służbowy – jak w rozdziale II niniejszej instrukcji – po czym
dokładnie go dopasowują.
W przeddzień możliwości lotu podane
zostaną skoczkom do wiadomości następujące dane:
- położenie placówki odbiorczej i rejonu zapasowego;
- hasła rozpoznawcze placówki;
- adresy kontaktowe i hasła na prowincji oraz w
Warszawie.
Wszystkie te dane skoczkowie
muszą opanować na pamięć, co winno być połączone z szczegółowym studium mapy
1:100.000.
W dniu odlotu, oficer odprawiający z
Wydziału „S” zamieni skoczkom resztę oszczędności w walucie angielskiej na
dolary. W ten sposób uzupełniona odprawa pieniężna zostanie ostatecznie
opakowana wodoszczelnie, odpowiednio oznaczona i zaplombowana.
IV. Przelot.
Na czas przelotu, ekipa podporządkowana jest rozkazom
dowódcy samolotu, który przekazuje swoje rozkazy przez operatora
spadochronowego, towarzyszącego ekipie.
Skoczkowie zajmują miejsca w
samolocie, według kolejności numerów do wyskoku i - wybrawszy najdogodniejszą
pozycję - wsuwają się w śpiwór, który jest takich rozmiarów, że pozwala na
wejście do niego w pełnym ekwipunku spadochronowym.
W razie zagrożenia - tylko dowódca
samolotu może wydać rozkaz do skoku.
W czasie lotu, zwykle nad morzem,
próbowane są karabiny maszynowe samolotu.
Co najmniej na 15 minut przed
osiągnięciem rejonu placówki, podany zostaje sygnał pogotowia i dopiero wówczas
należy rozpocząć przygotowanie do skoku.
V. Skok i lądowanie
Sam skok zostaje wykonany na rozkaz
dowódcy samolotu przekazany ekipie przez operatora spadochronowego. Kolejność
wyskoku - jak ustalona poprzednio. Należy pamiętać, że przy skoku nocnym
trudniejsza jest do oceny szybkość spadania oraz kierunek wiatru.
Przed skokiem operator spadochronowy
informuje ekipę, czy zrzut dokonany zostaje na placówkę odbiorczą, czy też na
rejon zapasowy.
VI. Czynności po wylądowaniu
A. W razie zrzutu
na placówkę odbiorczą
Wypadek ten ma miejsce przy każdym normalnie
przeprowadzonym zrzucie.
Po wymianie z personelem placówki
hasła i odzewu, ekipa przechodzi w całości pod rozkazy dowódcy placówki, który
od tej chwili przejmuje całkowitą odpowiedzialność za dalszą ewakuację skoczków
i sprzętu.
Dowódca ekipy zobowiązany jest
wręczyć posiadany spis przewiezionego sprzętu Delegatowi Dowództwa Armii
Krajowej, obecnemu na placówce, podczas, gdy zastępca dowódcy ekipy wręcza 2-gi
egzemplarz spisu dowódcy placówki.
Następnie wszyscy skoczkowie oddają
Delegatowi Dowództwa, zgodnie ze spisem przywiezionego sprzętu,
przydzielone im na czas lotu pasy z pieniędzmi służbowymi, przywiezioną pocztę,
zaplombowane paczki z pieniędzmi odprawowymi oraz cały ekwipunek spadochronowy,
łącznie z pistoletami. Zgodnie z decyzją dowódcy Armii Krajowej – broń
skoczków, z momentem znalezienia się w Kraju, przechodzi na wyekwipowanie
służbowe Armii Krajowej.
Oddanie pieniędzy własnych na
placówce ma na celu zabezpieczenie ich przerzutu na miejsce przeznaczenia
skoczków. Za ich dostarczenie, organy Armii Krajowej, ponoszą pełną
odpowiedzialność. W razie utraty puszki z pieniędzmi przez organy ewakuacyjne,
skoczek otrzyma równowartość wypłaconej w Anglii odprawy dolarowej.
Po odebraniu sprzętu wymienionego w
spisie, na żądanie dowódcy ekipy Delegat powinien pokwitować w odpowiedni
sposób odbiór sprzętu.
Skoczkowie otrzymują na placówce
potrzebną ilość waluty miejscowej na podróż do Warszawy. Zależnie od
miejscowych warunków bezpieczeństwa, wyjazd w dalszą drogę z miejsca
wylądowania następuje zaraz, następnego dnia, lub parę dni po wylądowaniu.
Decyzja w tym względzie leży w ręku Delegata.
Skoczkom nie wolno rozdawać
personelowi placówki żadnych upominków. Nie wolno placówce ujawniać posiadanych
adresów kontaktowych tak z prowincji jak i w Warszawie. Adresy można ujawnić
tylko Delegatowi lub dowódcy placówki na wyraźny rozkaz.
B. W razie zrzutu
w pobliżu placówki odbiorczej
Zdarzyć się może, że na skutek pomyłki nawigatora, lub
silnego wiatru, skoczkowie wraz z zasobnikami wylądują w pewnej odległości od
placówki odbiorczej. W takim wypadku należy starać się nawiązać łączność z
placówką, posługując się posiadanymi mapami. Jeżeli zrzut nastąpił zbyt daleko
od placówki - ekipa postępuje tak, jak w wypadku zrzutu na rejon zapasowy
(patrz pkt C niniejszego rozdziału).
Zasobniki, które w tym wypadku zostały zrzucone,
należy zostawić na miejscu zrzutu, a cały ekwipunek spadochronowy i pozostały
sprzęt starać się przenieść zdala od lądowiska i ukryć (zakopać) w dogodnym
miejscu. Ekipa otrzyma adresy kontaktowe na ten wypadek i na te adresy należy
się udać.
C. W razie zrzutu
na rejon zapasowy.
Rejonem zapasowym nazywa się dozorowany
obszar, posiadający dogodne warunki do lądowania, w sąsiedztwie którego
znajdują się adresy kontaktowe, gotowe do udzielenia pomocy zgłaszającym się
skoczkom. Zrzut na rejon zapasowy może mieć miejsce tylko wyjątkowo, to znaczy
wtedy, jeżeli pilot stwierdzi, że w rejonie w którym winna znajdować się
placówka odbiorcza, nie otrzymuje umówionego znaku świetlnego, a posiada
instrukcję lotu w tym wypadku na rejon zapasowy. Na rejon zapasowy zrzucani są
tylko skoczkowie. Zasobniki pozostają w samolocie.
Po wylądowaniu skoczkowie powinni
zorientować się szybko w terenie i zwinąwszy spadochrony, postarać się o
nawiązanie między sobą łączności za pomocą umówionych znaków (sygnały latarką,
głosy zwierząt). W razie niemożności odszukania się, każdy skoczek działa na
własną rękę. Po znalezieniu się należy kolejno:
1. Zbadać
okolicę z punktu widzenia bezpieczeństwa. Gdyby się okazało, że lądowanie było
obserwowane przez osoby obce, należy zmusić je do milczenia, nie wahając się
przed ich zabiciem w razie jakichkolwiek wątpliwości.
2. Przed przystąpieniem do
dalszej pracy, dowódca ekipy obowiązany jest zorganizować ubezpieczenie.
3. Jeżeli
nie istnieje bezpośrednie zagrożenie, należy wówczas przystąpić do starannego
zatarcia śladów lądowania, zakopując w pierwszym rzędzie ekwipunek
spadochronowy. Dowódca ekipy obowiązany jest sprawdzić, czy wszystkie możliwe
do usunięcia ślady zostały zatarte.
4. Po
opuszczeniu rejonu lądowania i zakopaniu ekwipunku spadochronowego, należy
jeszcze w ciągu nocy podejść jak najbliżej adresów kontaktowych. Przed świtem,
po znalezieniu odpowiedniego miejsca, łatwego do odszukania, należy ukryć
(zakopać) pocztę, pasy z pieniędzmi służbowymi, puszki z pieniędzmi własnymi,
broń i bagażniki. Każdy skoczek w ekipie powinien móc odnaleźć, lub opisać, oba
miejsca ukrycia (zakopania) ekwipunku spadochronowego i sprzętu służbowego.
5. Po
ukryciu (zakopaniu) sprzętu służbowego, należy podzielić się w ekipie na
mniejsze grupy i przybrać wygląd odpowiedni do posiadanej legendy. Po nadejściu
dnia należy udać się na adresy kontaktowe w grupach najwyżej 2-osobowych. W
drodze na adres kontaktowy, należy się upewnić, czy się nie ma przy sobie
kompromitujących przedmiotów, w szczególności map.
6. Jeżeli
rejon lądowania jest bezpośrednio zagrożony, należy starać się uratować przede
wszystkim pocztę i pieniądze, w drugiej kolejności – zawartość bagażników i
opuścić jak najszybciej rejon lądowania.
7. Z chwilą
nawiązania kontaktu z Organizacją, za pośrednictwem adresu kontaktowego -
skoczkowie przechodzą pod dowództwo władz Armii Krajowej i postępują
dalej w myśl otrzymanych na miejscu instrukcyj. Na adresie kontaktowym należy
ujawnić miejsce ukrycia ekwipunku spadochronowego oraz sprzętu służbowego.
Dowódca Armii Krajowej podaje w sprawozdaniu L.dz.
4133 następujące instrukcje co do postępowania w razie lądowania na rejon
zapasowy:
„Przy zeskoku poza placówką, podczas zabezpieczania
zrzutu, lub zacierania śladów, w stosunku do naszej ludności lepiej stosować
terror; odwoływanie się do uczuć patriotycznych może dać rezultat, gdy się ma
do czynienia z jedną osobą, w stosunku do grupy ludzi użycie terroru winno być
regułą. Poza lepszym rezultatem w działaniu, chroni jeszcze ludność przed
represjami okupanta. W razie potrzebnej pomocy udawać tzw. szmuglerów,
handlarzy żywnością - typ popularny, któremu ludność pomaga przy wymijaniu
rewizji. Jeśli ma się do czynienia z dobrym Polakiem, można się podać za zbiega
robót z Niemiec lub z niewoli. Wystrzegać się volksdeutschów. Na adresach kontaktowych
nie podawać swego charakteru, przyjmujący może nie wiedzieć kim skoczkowie są.
Hasła i adresy powinny być zachowane w najściślejszej tajemnicy, nie mogą być
pod żadnym pozorem zapisywane i podane nikomu poza osobami, które muszą o nich
wiedzieć. Adresy w stolicy winny być zakonspirowane w stosunku do personelu
placówki”.
Szef Oddziału Spec.[jalnego] Sztabu N.W.
(-)
Protasewicz
ppłk. dypl."
Poniżej skoczek w kombinezonie ze spadochronem
