Niedawno ukazała się moja książka "Czechosłowackie grupy SOE i zamach na Heydricha HHhH", w której poruszam problematykę zrzucanych na teren Protektoratu Czech i Moraw grup spadochroniarzy, a także działalności prolondyńskiego podziemia. W zakresie zamachu na Reinharda Heydricha książka bazuje na niemieckich dokumentach opisujących zdarzenie zawiera również m.in.: zdjęcia miejsca zamachu, samochodu Heydricha z uszkodzeniami oraz próbę rekonstrukcji zamachu i walki w cerkwii pw. św. Cyryla i Metodego w Pradze, które różnią się w szczegółach od obecnie przedstawianych w literaturze i filmie np. co do miejsca skąd próbowano oddać strzały do Heydricha czy niepodejmowania próby wydostania się z krypty cerkwii poprzez wybicie dziury w ścianie. Publikacja zawiera również: wykaz sprzętu zrzuconego z grupą "Anhropoid", zestawienie załóg lotniczych dokonujących zrzutów spadochroniarzy wraz z oznaczeniem samolotu i jego dowódcą. Uzupełnieniem dokumentów ze źródeł niemieckich czy angielskich było to, że będąc w Pradze obejrzałem obecny stan krypty cerkwii wraz z uszkodzeniem ściany pod świetlikiem, co pozwoliło mi, w korelacji z zebranymi dokumentami niemieckimi w tym szkicem ww. ściany ustalić, że spadochroniarze takiej próby nie podjęli, zaś uszkodzenie ww. ściany musiało powstać już po niemieckiej obławie zakończonej śmiercią spadochroniarzy.
Rzadko przedstawianą kwestią były dwa naloty w 1942 r. na zakłady Skody w Pilźnie (Operacja Canonbury I i Canonbury II), w której przygotowaniach wzięli udział czechosłowaccy spadochroniarze. Przedstawiam, na podstawie źródeł rekonstrukcję obu nalotów, rodzaj i oznaczenie samolotów, które wzięły w niej udział oraz efekty bombardowań.
Ciekawostką są również powody, które zadecydowały o przeprowadzeniu zamachu. Byli o nim poinformowani, oprócz przedstawicieli służb czechosłowackich w Londynie, przedstawiciele Special Operations Executive (SOE) oraz Rosjanie poprzez rezydenta NKWD w Londynie - Cziczajewa.
Ciekawy jest również wątek Paula Thummela - funkcjonariusza Abwehry w Dreźnie i Pradze oraz współpracownika czechosłowackiego wywiadu od 1937 r., którego działalność została dostrzeżona przez służby III Rzeszy. Był on współpracownikiem czechosłowackiego ruchu oporu, spadochroniarzy oraz zaciekle tropiony przez służby podległe R. Heydrichowi.
Użyty w tytule książki zwrot HHhH stanowi skrót od powiedzenia funkcjonującego w III Rzeszy w czasach II wojny światowej, tj. „mózg Himmlera nazywa się Heidrich” (niem. Himmlers Hirn heiβt Heydrich – skrót HHhH), co podkreślało zależność działań Himmlera od pomysłów jego podwładnego Reinharda Heydricha - inteligentnego i pozbawionego skrupułów w dążeniu do celu.
Polski czytelnik nie zdaje sobie raczej sprawy jaką ilość spadochroniarzy zrzucono na teren Protektoratu oraz jakie mieli oni zadania.
Poczesne miejsce w publikacji zajmuje kwestia zamachu na Zastępcę Protektora Czech i Moraw Reinharda Heydricha, do którego doszło w dniu 27 maja 1942 r. w Pradze. Obecnie przedstawia się poglądy, zgodnie z którymi decyzja o zamachu miała związek z przygotowaną "akcją Reinhard" mającą na celu zagładę europejskich Żydów. Jednak w rzeczywistości decyzja o zamachu i pierwszy planowany termin jego wykonania zostały zaplanowane zanim odbyła się konferencja w Wannsee (20 stycznia 1942 r.), na której przyjęto założenia holokaustu. W publikacji przedstawiam polityczne aspekty podjętej decyzji, okoliczności przemawiające za jego przeprowadzeniem oraz przewidywane konsekwencje dla ludności Czechosłowacji. Starałem się, na podstawie dostępnych źródeł, w przystępny sposób przedstawić przebieg zamachu, który w rzeczywistości częściowo różnił się od okoliczności przedstawianych w literaturze popularno-naukowej dostępnej w Polsce oraz kinematografii. Następstwem zamachu były represje na niespotykaną w Czechosłowacji skalę, która w zasadzie spowodowała paraliż prolondyńskiego podziemia, Terror pociągnął za sobą również zdradę, która spowodowała w konsekwencji ujawnienie kryjówki spadochroniarzy, ich heroiczną obronę oraz śmierć w walce lub popełnienie samobójstwa w wyniku braku możliwości ucieczki.
Wydaje się, że mało znanym aspektem działań wywiadowczych jest osoba Paula Thummela "Franty", funkcjonariusza Abwehry zwerbowanego przez wywiad czechosłowacki przed wojną. Nawiązanie łączności z nim było głównym zadaniem jednej z czechosłowackich grup spadochroniarzy. Informacje na ww. temat również przedstawiam w publikacji.
Przedstawiam również zestawienie załóg lotniczych Royal Air Force, w tym polskich, wykonujących zrzuty na terenie Protektoratu.
Książka w założeniu miała przedstawić czytelnikowi nieznany bliżej w Polsce front walki z niemieckim okupantem oraz oddanie hołdu czechosłowackim patriotom.
Poniżej recenzja wydawnicza książki
